Steendruk dwong tot keuzes
Tot ver in de twintigste eeuw werden affiches gedrukt in lithografie: per kleur een aparte steen of plaat, met de hand getekend. Elke extra kleur kostte geld en tijd, dus werd er gewerkt met drie, vier of vijf kleuren. Die beperking is precies wat die posters hun kracht geeft — grote egale vlakken, harde contouren, geen verlopen om achter weg te kruipen.
Wie vandaag ontwerpt, heeft miljoenen kleuren en oneindige verlopen tot zijn beschikking. Dat maakt het makkelijker om iets acceptabels te maken en veel moeilijker om iets te maken dat op tien meter afstand nog leesbaar is.
Ontworpen om in beweging gezien te worden
Een affiche uit de jaren dertig hing aan een station of langs een weg en moest werken op een halve seconde: één beeld, één woord, één kleurcontrast. Vandaar de vaste opbouw — een dominante vorm, een diagonaal die het oog naar de tekst leidt, en typografie die onderdeel is van het beeld in plaats van eronder geplakt.
Dat is meteen de nuttigste les voor wie zelf tekent of ontwerpt: begin met de vorm die van veraf herkenbaar is, en pas daarna met het detail.
Waarom ze het in huis goed doen
Een retroposter geeft een muur een duidelijk middelpunt zonder dat het als kunst met een hoofdletter aanvoelt. Doordat het palet beperkt is, botst hij zelden met een interieur — twee of drie kleuren zijn makkelijker in te passen dan een foto met alles erin.
Voor wie wil weten welk tijdvak bij welke stijl hoort, van art nouveau via art deco naar de Zwitserse typografie van de jaren vijftig, staat op de stijlen per tijdvak op een rij een overzicht dat ook praktisch is bij het kiezen: de ene stijl vraagt een brede lijst, de andere juist geen enkele.
Origineel, reproductie of print
Originele affiches zijn zeldzaam en meestal gevouwen geweest, wat aan de vouwlijnen te zien is. Een goede reproductie op zwaar papier doet het aan de muur vrijwel net zo goed, mits de kleuren niet zijn opgepoetst. Let bij het kopen op de papierdikte: onder de 200 gram gaat een grote poster golven in de lijst.
Meer over herkomst, formaten en bewaren staat op een site over retroposters. Zelf tekenen blijft natuurlijk de leukste route — en wie eenmaal met drie kleuren heeft gewerkt, kijkt anders naar wat er tegenwoordig gedrukt wordt.