Waarom een bril tekenen je uitdaagt
Het tekenen van een bril lijkt misschien eenvoudig. Het zijn immers maar twee cirkels en twee lijnen. Toch botst bijna iedere beginnende tekenaar op een paar specifieke uitdagingen. Je merkt al snel dat de vormgeving en vooral de weergave van het glas complex zijn. Je tekent niet alleen de rand, maar ook wat erachter gebeurt.
De charme van een bril ligt in de details. Hoe vang je de glans van het montuur? Hoe zorg je dat de ogen achter de glazen geloofwaardig blijven? Dit zijn de punten waar je nu dieper op ingaat. Als je deze technieken beheerst, tilt je jouw portrettekeningen naar een hoger niveau. Wil je de technieken voor caricature tekenen leren? Het realistisch een bril tekenen vraagt om observatie. Je kijkt niet langer naar een bril, je analyseert hem.
De anatomie van een bril ontleden
Voordat je de potlood op het papier zet, helpt het enorm om de onderdelen van de bril te begrijpen. Denk aan de structuur. Elk onderdeel heeft een eigen vorm en textuur.
• De glazen (of lenzen): Dit zijn geen platte schijven. Ze zijn bol. Dit heeft invloed op hoe licht wordt gebroken en gereflecteerd.
• Het montuur: Dit kan van metaal, plastic of een combinatie zijn. Elk materiaal vraagt om een andere manier van arceren.
• De neusbrug: Dit is het verbindende stuk tussen de glazen. Het ligt vaak op de neus en vangt veel licht.
• De veren (of pootjes): Deze lopen van het montuur naar de oren. Ze zorgen voor symmetrie in je tekening.
Als je deze elementen los van elkaar bekijkt, wordt het makkelijker om ze in je schets te plaatsen. Focus eerst op de basisvormen. Veel mensen beginnen met te proberen de perfecte cirkel te tekenen. Neem daar rustig de tijd voor.
Stap-voor-stap: De basis schetsen
We starten altijd met de structuur. Een goede basis is het halve werk. Voor deze basis heb je alleen een licht potlood nodig, zoals een H-potlood, zodat je makkelijk kunt gummen. We richten ons nu op een bril stap voor stap tekenen.
VIDEO: HOE TEKEN JE EEN SCHATTIGE KAT | Gemakkelijke tekeningen
1. De positie van het hoofd
Teken eerst het gezicht of het hoofd waar de bril op komt. Bepaal waar de ogen zich bevinden. De bovenkant van de glazen komt meestal net iets boven het midden van de ogen te liggen. Dit geeft je direct de juiste hoogte.
2. Het montuur en de vorm van de glazen
Teken twee ovale of ronde vormen voor de glazen. Let goed op de afstand tussen deze twee vormen. De neusbrug bepaalt deze afstand. Houd de cirkels of ovalen zo symmetrisch mogelijk. Dit is cruciaal voor een geloofwaardig resultaat. Gebruik lichte, vloeiende lijnen. Je gaat deze later aanpassen.
3. De neusbrug en de verbindingen
Tussen de twee glazen teken je de neusbrug. Bij een dun montuur is dit vaak maar een klein lijntje of een subtiele boog. Vervolgens teken je de verbindingspunten waar de veren aan het montuur vastzitten. Dit zijn vaak kleine, dikkere blokjes of ronde punten.
Must-reads
Verzamel diepgaande inzichten over Leer hoe je een bril tekent: Stap-voor-stap handleiding met deze lijst van links.
• ’Zet je EF-bril op!’ in het Lager Onderwijs
• Hoe moet ik mijn lenzen uithalen? Een gids voor beginners!
4. De veren tekenen
De veren lopen van het montuur naar achter het oor. Teken de lijn van de veer eerst opzij. Bepaal waar de veer over het oor buigt. Onthoud dat de veren driedimensionaal zijn. Ze hebben dikte. Geef ze dus breedte, vooral waar ze het gezicht verlaten.
Tip: Teken de bril niet te strak op het gezicht. Er zit altijd een kleine ruimte tussen de glazen en de wangen of wenkbrauwen. Dit geeft diepte aan je tekening. Meer tips over het tekenen van een portret lees je in dit artikel.
Het glas: Licht en reflectie vangen
Dit is waar het echt interessant wordt: het tekenen van de glazen zelf. De glazen zijn zelden perfect doorzichtig in een tekening. Ze vangen het omgevingslicht.
Het effect van de kromming
Omdat de glazen gebogen zijn, zie je vaak een lichte vervorming van wat erachter ligt – bijvoorbeeld de ogen. Als je een portret maakt, hoef je dit niet overdreven weer te geven. Het belangrijkste is de reflectie. Een brilglas tekenen draait om contrast.
• De highlights (hooglichten): Dit zijn de helderste plekken waar het licht direct op het glas valt. Dit zijn vaak witte of zeer lichte vlekken. Wees hier niet te bang om wit te laten.
• De donkere randen: Vaak is de rand van het glas donkerder, omdat je door de dikte van het glas kijkt.
• De weerspiegeling van de omgeving: Als je in een kamer tekent met een raam, zal de vorm van dat raam op het glas te zien zijn. Dit geeft direct het gevoel dat het glas echt is.
Gebruik een zacht potlood (B of 2B) voor de lichte schaduwen die je aan de onderkant van de glazen kunt aanbrengen. Dit geeft het glas volume. Vermijd het arcen van het hele glas grijs. De transparantie moet zichtbaar blijven.
Het montuur inkleuren en textuur geven
De textuur van het montuur is bepalend voor de uitstraling van de bril. Metalen monturen geven andere highlights dan dikke, glanzende kunststof monturen. Je leert hierdoor anders te kijken naar verschillende soorten brillen tekenen.
Metalen monturen
Metaal is glad en reflecterend. Werk hier met scherpe, duidelijke contrasten. De lijnen van het montuur zelf moeten strak en dun zijn. Gebruik een scherp potlood om de randen te definiëren. Je hebt hier minder zachte overgangen nodig dan bij het glas.
Kunststof monturen
Kunststof, vooral dikke acetaatmonturen, absorbeert meer licht, maar heeft ook een hoogglans. Hier mag je grotere vlakken arcering gebruiken. Denk aan een donkere basiskleur en dan een lange, brede, heldere veeg voor de glans. Deze glanslijn volgt de ronding van het montuur.
Vergeet niet dat de binnenkant van het montuur, dat naar het gezicht wijst, donkerder is door de schaduw van het gezicht zelf. Dit zorgt voor diepte en scheidt de bril van de huid.
De ogen achter de glazen
Als je een portret tekent, is dit de grootste valkuil. Mensen vergeten vaak dat de ogen nog steeds zichtbaar zijn achter het glas. Hoe pak je realistische ogen achter een bril tekenen aan?
Je tekent de ogen alsof er geen bril voor zit, maar je past ze lichtjes aan:
• Teken de ogen als je normaal zou doen: iris, pupil, en de lichte reflectie in het oogwit.
• Over de ogen heen, teken je de vormen van de reflectie op het glas. Deze reflecties (highlights) zullen de vorm van het oog op die plek maskeren.
• De rand van het glas zal de vorm van het oog net iets groter of kleiner maken door de breking. Dit is een subtiel effect, maar het helpt om de lens niet te vergeten.
Als je besluit de ogen grotendeels te verbergen door sterke reflecties, dan creëer je een mysterieuze blik. Wil je juist de ogen benadrukken, houd de reflecties dan klein en beperkt tot de bovenrand van het glas.
Veelgestelde vragen over het tekenen van brillen
Je hebt nu de basisprincipes van het montuur, het glas en de ogen geleerd. Toch blijven er vaak praktische vragen over.
Vraag: Hoe teken ik een bril die schuin op het gezicht staat?
Antwoord: Gebruik hulplijnen. Trek een horizontale lijn voor de bovenkant van de glazen. Als het hoofd gekanteld is, kantel je die hulplijn mee. De veren zullen dan ook in een andere hoek op het papier verschijnen. Focus op de tweedimensionale projectie van de driedimensionale vorm.
Vraag: Welk type potlood is het beste voor dunne metalen monturen?
Antwoord: Gebruik een hard potlood zoals een H of 2H voor de basislijnen. Voor de definitieve, strakke lijnen van een dun metalen montuur werkt een HB of B heel goed, omdat je hiermee scherpe, donkere lijnen kunt trekken die niet te veel vegen.
Vraag: Moet ik altijd de reflectie van de omgeving tekenen?
Antwoord: Nee, dit is optioneel. Als je een zeer simpele, grafische stijl hanteert, volstaat een lichte arcering van het glas om het verschil met het oogwit te maken. Voor meer realisme geven specifieke highlights de illusie van glas en diepte.
Vraag: Hoe vermijd ik dat mijn bril eruitziet als een masker op het gezicht?
Antwoord: Dit komt vaak door een gebrek aan schaduw. Zorg ervoor dat er een lichte schaduw valt op de wangen direct onder het montuur. Ook de binnenkant van de glazen moet donkerder zijn dan het glas zelf, om aan te geven dat het glas iets van de huid verbergt of afschermt.